Strona używa plików cookies więcej

Ludzie / Wydarzenia / 13 Wrzesień

Tu urodził się Noblista

W środę 13 września o godz. 19.00 odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca Maxa Borna. Tablica zawiśnie na kamienicy, w której urodził się i mieszkał w pierwszych latach życia jeden z najwybitniejszych fizyków XX wieku, współtwórca mechaniki kwantowej i laureat Nagrody Nobla w 1954 r.

Max Born przyszedł na świat 11 grudnia 1882 r. we Wrocławiu i wraz z rodzicami i rodzeństwem mieszkał nieopodal Teatru Miejskiego (ob. Opera), w kamienicy przy pl. Wolności 4 (obecnie ul. Heleny Modrzejewskiej, w czasach Borna plac nie miał nazwy). To właśnie tam 26 sierpnia 2002 r. odsłonięto pamiątkową tablicę ufundowaną przez Niemiecko-Polskie Towarzystwo UWr, Politechnikę Wrocławską, Deutsche Physikalische Gesellschaft, londyński Institute of Phisics oraz Urząd Miejski Wrocławia. Napis – umieszczony na tablicy w trzech językach – głosi: „W tym domu urodzi­ sił Max Born (1882–1970), wybitny fizyk, znany z podstawowych badań w dziedzinie mechaniki kwantowej, laureat Nagrody Nobla w 1954 roku”.

W 2016 r. tablica upamiętniająca Maxa Borna została tymczasowo usunięta ze względu na remont kamienicy, na której została umieszczona, konieczne stało się także przeprowadzenie jej renowacji, gdyż była uszkodzona. Teraz tablica powróci na swoje miejsce. Jej ponownego odsłonięcia dokonają prof. Tadeusz Luty – dyrektor Wrocławskiego Centrum Akademickiego i pełnomocnik prezydenta Wrocławia ds. współpracy z uczelniami, prof. Adam Jezierski – rektor Uniwersytetu Wrocławskiego oraz dr Mariusz Jaworski – właściciel kamienicy. Podobnie jak w 2002 r. tak i teraz świadkami tego wydarzenia będą fizycy, którzy tym razem przybyli do Wrocławia na odbywający się od 10 do 15 września 44. Zjazd Fizyków Polskich.

Tablica pamiątkowa umieszczona na kamienicy, w której mieszkał Max Born, to nie jedyny dowód na to, że Wrocław pamięta o swoim wybitnym uczonym i nobliście. W 1991 r. decyzją Rady Miejskiej Wrocławia na prośbę Instytutu Fizyki Teoretycznej UWr jego imię otrzymał plac, przy którym siedzibę mają uniwersyteccy fizycy (wcześniej pl. Dąbrowszczaków).  Trzy lata później, w dniu święta Uniwersytetu Wrocławskiego, tj. 15 listopada 1994 r. w głównym gmachu Uniwersytetu Wrocławskiego odsłonięta została tablica upamiętniająca nie tylko Borna, ale i innych wrocławskich noblistów związanych z wrocławską Alma Mater. Pretekstem do jej ufundowania przez władze uczelni była 40. rocznica otrzymania przez Borna Nagrody Nobla. Po kolejnych trzech latach, czyli w 1997 r., w nowo powstałej Galerii Wielkich Wrocławian mieszczącej się w Starym Ratuszu ustawiono marmurowe popiersie Borna.

W 2002 r., niemalże równolegle z powstaniem tablicy na domu Maxa Borna, narodził się kolejny pomysł uczczenia pamięci wrocławskiego noblisty – ustanowiono stypendium, które zgodnie z wolą fundatorów przeznaczone było dla wybitnych doktorantów wrocławskiego środowiska naukowego w dziedzinach fizyki, optoelektroniki i informatyki. W ośmiu edycjach konkursowych wyłoniono 16 laureatów, a od roku 2011 tradycja Funduszu Stypendialnego im. Maxa Borna kontynuowana jest w ramach Studenckiego Programu Stypendialnego Prezydenta Wrocławia. Każdego roku stypendium im. Borna przyznawane jest odtąd w zakresie nauk fizycznych i chemicznych.

Kamilla Jasińska


Więcej o Maxie Bornie w artykule PQ – QP = H/2ΠI, CZYLI O MAKSIE BORNIE

Dodane przez: Kamilla Jasińska

11 Wrz 2017

ostatnia modyfikacja: 18 Wrz 2017

Licencja Creative Commons Powyższy artykuł może być kopiowany i rozpowszechniany w ramach CC BY 2.0.