Strona używa plików cookies więcej

Centrum Badań Kognitywnych nad Językiem i Komunikacją (Center for Cognitive Studies of Language and Communication) zostało otwarte w środę 24 października 2018 roku w s. Nehringa w Instytucie Filologii Polskiej

Na początku wystąpił prof. Marcin Cieński, Dziekan Wydziału Filologicznego, który podkreślił wagę współpracy międzynarodowej i badań interdyscyplinarnych oraz wyraził radość z tego powodu, że Centrum Badań Kognitywnych nad Językiem i Komunikacją integruje działania naukowców różnych specjalności.

Następnie rozpoczął się wykład online prof. Anny Wierzbickiej, wybitnej badaczki języka z Australian National University w Canberze, zatytułowany „Czy ludzie mogą wyznawać jedną (zupełnie tę samą) wiarę bez wspólnego języka?” (abstrakt wykładu). Jej droga naukowa – jak ujmuje to prof. Jerzy Bartmiński – prowadziła od badań nad składnią polskiej prozy renesansowej do semantyki międzykulturowej. W roku 2010 Anna Wierzbicka otrzymała „polskiego Nobla”, czyli nagrodę Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Do jej największych osiągnięć należy opracowanie alfabetu myśli ludzkich składającego się z uniwersalnych pojęć i konstrukcji gramatycznych określających zasady ich łączenia. Pozwala on opisywać i porównywać różne języki i kultury. Rozwinięciem tej koncepcji jest tzw. „język minimalny”, który na wykładzie zastosowała do eksplikacji semantycznej polskiego tekstu Credo (porównując fragmenty z wersjami: grecką, łacińską, rosyjską i angielską). Za organizację wykładu po stronie australijskiej odpowiedzialna była działająca w Centrum Badań Kognitywnych dr Zuzanna Bułat-Silva z Instytutu Filologii Romańskiej UWr, która obecnie prowadzi badania na Uniwersytecie w Canberze i była inicjatorką wirtualnego zaproszenia prof. Anny Wierzbickiej.

Po wykładzie słuchacze zadawali Prelegentce pytania dotyczące języka minimalnego i jego użyteczności, a także szczegółów samej eksplikacji, m.in. użycia metafor i problemu nadawcy tekstu. Odpowiadając, prof. Wierzbicka zwróciła uwagę na liczne zastosowania praktyczne języka minimalnego, np. w kontaktach lekarza z pacjentem oraz w komunikacji pilotów.

Drugą część spotkania, poświęconą ostatnio wydanym książkom wrocławskich językoznawców kognitywnych, otworzył prof. UWr Paweł Kaczyński, Dyrektor Instytutu Filologii Polskiej.Jako pierwsza podstawowe tezy swojej pracy – „Między Popradem a Osławą. Tożsamość kulturowo-językowa Łemków w ujęciu etnolingwistycznym” – przedstawiła dr Małgorzata Misiak. Wskazała cztery najważniejsze płaszczyzny, na których kształtowała się tożsamość Łemków: język, terytorium, religię i historię. Następnie o tym, jak rozumiemy matematykę i co łączy język z matematyką, opowiadał dr Jacek Woźny, autor rozprawy „How We Understand Mathematics. Conceptual Integration in the Language of Mathematical Description”. Wyjaśniał, w jaki sposób powstaje złożona, wielopoziomowa struktura pojęć matematycznych i jaką rolę pełnią w tym procesie amalgamaty pojęciowe. Po nim najważniejsze wyniki swoich badań nad polszczyzną drugiego pokolenia polskich emigrantów, obszernie zaprezentowane w rozprawie „Strategie komunikacyjne osób dwujęzycznych. Na przykładzie polszczyzny odziedziczonej w Niemczech”, streściła dr Anna Żurek. Opisała najważniejsze sposoby, jakie wykorzystują osoby wczesnodwujęzyczne, aby pokonać trudności komunikacyjne spowodowane ich deficytami leksykalnymi w języku polskim jako odziedziczonym. W końcowej części spotkania w centrum uwagi znalazły się dwie książki: „Metaphoricity of Conventionalized Diegetic Images in Comics: A Study in Multimodal Cognitive Linguistics” dra Michała Szawerny, w której analizuje on w nowatorski sposób metafory czasu w komiksach, oraz „Radość we współczesnym języku hiszpańskim i polskim Kognitywna analiza semantyczna wybranych leksemów” dr Joanny Popowicz. Mimo że z badań Joanny Popowicz wynika, że z semantycznego punktu widzenia szczęście w języku polskim wydaje się trudniejsze do osiągnięcia niż w języku hiszpańskim, a polska radość jest nieco poważniejsza niż hiszpańska, uczestnicy spotkania zakończyli je w radosnym nastroju, uszczęśliwieni zwłaszcza wykładem prof. Anny Wierzbickiej.

 
A
Anna Wierzbicka – Czy ludzie mogą wyznawać jedną (zupełnie tę samą) wiarę bez wspólnego języka?