Strona używa plików cookies więcej

Wydarzenia

Enzym pamięci, COVID w wielkim mieście i awans społeczny nagrodzone przez NCN

Narodowe Centrum Nauki podało drugą listę rankingową projektów nagrodzonych w konkursie MINIATURA 4. To konkurs, w ramach którego składa się wnioski na realizację pojedynczego działania naukowego. Wsparcie finansowe ma pomóc przygotować przyszły projekt badawczy, który wystartuje w innym konkursie: NCN-u, innym ogólnopolskim lub międzynarodowym. Projekt może przybrać formę: badań wstępnych/pilotażowych, kwerendy, stażu naukowego, wyjazdu badawczego albo wyjazdu konsultacyjnego. W konkursie można zyskać finansowanie w wysokości 5–50 tys. złotych. Na liście znalazło się 138 osób (na obu w sumie 190), wśród nich jest troje naukowców z Uniwersytetu Wrocławskiego (w sumie – sześcioro), którzy otrzymali dofinansowanie w łącznej wysokości ponad 75 tys. złotych.

„Rola fruktozo-1,6-bisfosfatazy 2 (Fbp2) w indukcji długotrwałego wzmocnienia synaptycznego synaps hamujących (iLTP)” to tytuł badań pilotażowych dr. Przemysława Dudy z Katedry Fizjologii i Biologii Molekularnej, na które otrzymał on dofinansowanie w wysokości 49 575 zł.

Jak pisze o swoim projekcie dr Duda: „nie sposób wyobrazić sobie funkcjonowania człowieka bez możliwości gromadzenia, przechowywania, przywoływania, ale i usuwania informacji, a zatem, mówiąc prościej, bez zdolności zapamiętywania, przypominania, a także zapominania. Pamięć to nie tylko nasza wiedza o nas samych i o naszych najbliższych, ale to także cały bagaż doświadczeń, który gromadzimy, ucząc się – tak nowej wiedzy i umiejętności, jak i imienia nowego znajomego czy kolejnego skrótu do domu. Na poziomie komórkowym, subkomórkowym i molekularnym procesy formowania się szlaków pamięciowych to złożone zjawiska, które angażują wiele mechanizmów komórkowych związanych zarówno z modyfikacjami białek obecnych na terenie neuronu, jak i z syntezą zupełnie nowych białek. Wszystko to może prowadzić do wzmocnienia połączeń synaptycznych lub do ich osłabienia w trakcie w uczenia się i zapominania. Co więcej, połączenia synaptyczne mogą być także całkowicie usuwane, a nowe zaś mogą dopiero powstawać. Ogół tych zjawisk określa się mianem neuroplastyczności, w następstwie której prawdopodobieństwo przekazania impulsu nerwowego w obrębie synapsy, tak pobudzającej, jak i hamującej, może się zwiększyć lub zmniejszyć”.

Katedra Fizjologii i Neurobiologii Molekularnej WNB od lat zajmuje się badaniami białka o nazwie Fbp2. Enzym ten zaangażowany jest w syntezę glukozy i glikogenu, a obecność tego białka wykryto we wszystkich typach komórek, w tym w neuronach. Ponieważ jednak neurony nie przeprowadzają reakcji syntezy glukozy i glikogenu, zrodziło to pytanie, w jakim celu komórki nerwowe ekspresjonują Fbp2? Przeprowadzone przez zespół prof. dr. hab. Dariusza Rakusa badania, w których dr Duda uczestniczył od samego początku, udzieliły odpowiedzi na to pytanie, pokazując, że Fbp2 jest niezbędnym elementem mechanizmu powstawania krótko- oraz długotrwałych zmian związanych z uczeniem się i formowaniem pamięci. Mechanizm ten (długotrwałe wzmocnienie synaptyczne – LTP) dotyczy wzmocnienia synaps pobudzających. Jednak niektóre czynniki odpowiedzialne za indukcję i podtrzymanie LTP są związane także ze zmianami, jakie mogą zachodzić w obrębie synaps hamujących, które także mogą podlegać procesom neuroplastycznym (długotrwałe wzmocnienie synaptyczne synaps hamujących – iLTP). Kolejnym krokiem jest zatem określenie roli, jaką w plastyczności synaps hamujących pełni Fbp2, na które to właśnie badania pilotażowe dr Duda otrzymał finansowanie z NCN.

Dr Przemysław Duda – biolog (choć lubi nazywać samego siebie neurobiologiem), wszystkie trzy stopnie edukacji odebrał na WNB UWr. Z Katedrą Fizjologii i Neurobiologii Molekularnej (wcześniej Zakładem Fizjologii Molekularnej Zwierząt) związany od 2013 r. Jestem także absolwentem kierunku lekarskiego na Uniwersytecie Medycznym we Wrocławiu.


Na projekt badań pilotażowych „Polityka miejska w warunkach pandemii COVID-19. Przykład polskich i szwedzkich metropolii centralnych (Warszawa i Sztokholm)” dr Kamil Glinka z Instytutu Politologii otrzymał 10 206 zł.

Bezprecedensowy kryzys polityczny, społeczny i gospodarczy związany z rozprzestrzenianiem się koronawirusa SARS-COV-2 sprawia, że duże miasta, a zwłaszcza metropolie centralne, stają przed trudniejszym niż zwykle zadaniem zaspokajania potrzeb mieszkańców. Pandemia COVID-19 nie tylko potęguje „stare” problemy towarzyszące działaniom miejskiej administracji samorządowej, ale jest również źródłem zupełnie nowych, nieznanych dotąd ograniczeń. Katalog obostrzeń obejmuje w tym przypadku praktycznie wszystkie obszary polityki sektorowe (urban policy), począwszy od zdrowia, poprzez transport publiczny, edukację, kulturę i rekreację, a skończywszy na rynku pracy i pomocy społecznej. Celem projektu jest wieloczynnikowa analiza uwarunkowań i mechanizmów prowadzenia polityki miejskiej w warunkach sytuacji kryzysowej, za jaką uznaje się pandemię COVID-19. Dobór badanych przypadków – Warszawy i Sztokholmu – jest nieprzypadkowy. Polska i Szwecja to państwa, które wdrażają wyraźnie odmienny model reakcji na pandemię COVID-19 (strategia „zamknięcia” realizowana w Polsce versus strategia „otwartości” realizowana w Szwecji). Zgodnie z założeniami projektu, zrealizowane zostaną dwa wyjazdy badawcze. Pierwszy (Warszawa) będzie obejmował Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, natomiast drugi (Sztokholm) będzie miał miejsce w Stadsledningskontoret (Urząd Zarządzania Miastem). Zebrany materiał źródłowy i empiryczny pozwoli na formułowanie odpowiedzi na następujące pytania: „w których obszarach polityki miejskiej udaje się skutecznie przeciwdziałać destrukcyjnym skutkom pandemii COVID-19?”, „w których obszarach okazuje się być to niemożliwe?”, „jakie działania miejskiej administracji samorządowej okazują się być skutecznym instrumentem przeciwdziałania destrukcyjnym skutkom pandemii COVID-19?”, „czym rożni się model przeciwdziałania destrukcyjnym skutkom pandemii COVID-19 wdrażany w Warszawie od modelu wdrażanego w Sztokholmie?”, „z czego wynikają owe różnice?”.

Dr Kamil Glinka – doktor nauk społecznych w zakresie nauk o polityce, adiunkt w Instytucie Politologii UWr. Prowadzi badania w obszarze zarządzania publicznego, polityki miejskiej oraz marketingu terytorialnego i politycznego. Pełni funkcję kierownika i wykonawcy projektów badawczych finansowanych przez International Visegrad Fund (Visegrad+ Grants, Small Grants), Observatory on Local Autonomy, Narodowe Centrum Nauki (OPUS), Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Kieruje międzynarodowym konsorcjum projektowym „Urban Policy System in the Strategic Perspective – from V4 to Ukraine”, w ramach którego naukowcy z Polski, Czech, Słowacji, Węgier i Ukrainy analizują szanse oraz bariery zarządzania rozwojem miast i miejskich obszarów funkcjonalnych. Jest laureatem programu MNiSW „Transformation.doc”, w ramach którego zrealizował pobyt na uczelni z pierwszej setki tzw. rankingu szanghajskiego (Uniwersytet w Lund, Szwecja).


„Przekraczając (nie)widzialne granice. Doświadczenie awansu klasowego w biografiach jednostek” to nazwa projektu obejmującego badania wstępne, na który dr Justyna Kajta z Instytutu Socjologii otrzymała 15 730 zł.

Projekt skupia się na biograficznym doświadczaniu awansu klasowego. Wykorzystując założenia metodologii teorii ugruntowanej oraz metody biograficznej, w ramach projektu planowane jest przeprowadzenie wywiadów biograficzno-narracyjnych z osobami, które doświadczyły awansu klasowego i wychowały się w rodzinach rolniczych i robotniczych, a obecnie związane są zawodowo z jednym z trzech pól społecznych: akademickim, sztuki lub biznesu. Awans klasowy jest często prezentowany jako pożądany indywidualny sukces. Nie umniejszając pozytywnym aspektom ruchliwości społecznej, warto jednak zwrócić uwagę na złożoność przekraczania (nie)widzialnych granic klasowych i przyjrzeć się temu, w jaki sposób jest ono odczuwane i doświadczane przez jednostki: jak wpływa na ich tożsamość, poczucie, tego, kim są, ich relacje ze „starym” i „nowym” światem. Dotychczasowe badania uwzględniające doświadczanie awansu klasowego wskazują, że awansowaniu towarzyszą często takie emocje, jak niepewność, strach, poczucie wyobcowania, poczucie winy wynikające ze „zdrady” swojej klasy pochodzenia, syndrom oszusta (impostor syndrome). Wywiady pilotażowe prowadzone w ramach projektu pozwolą wstępnie zobaczyć, na ile takie emocje i doświadczenia będą pojawiały się w polskim kontekście, jakim językiem jednostki opowiadają o swoich ścieżkach edukacyjnych i zawodowych oraz na ile same siebie lokują w obrębie konkretnych klas społecznych, biorąc pod uwagę, że w Polsce dyskusja o klasach i świadomość klasowa nie są powszechne.

Dr Justyna Kajta – doktor nauk społecznych, socjolożka, badaczka, postdoc w Instytucie Socjologii UWr w projekcie finansowanym przez NCN “(De/Re)Konstruowanie granic – narracje i imaginacje o miastach podzielonych w Europie Środkowej w perspektywie porównawczej”. Sekretarz działającego w UWr Ośrodka Badań Regionalnych i Obszarów Pogranicza, sekretarz wrocławskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Socjologicznego oraz Sekcji Socjologii Etniczności PTS. Do jej głównych zainteresowań naukowo-badawczych należą: nacjonalizm, ruchy społeczne, socjologia pogranicza, przemiany w Europie Środkowo-Wschodniej oraz badania jakościowe, głównie metoda biograficzna i analiza dyskursu.

Dodane przez: Agata Kreska

7 Paź 2020

ostatnia modyfikacja: 20 Paź 2020