Strona używa plików cookies więcej

Historia Uniwersytetu we Wrocławiu

Historia Uniwersytetu Wrocławskiego zawsze była ściśle związana z historią Wrocławia i regionu, a dzisiejszy Uniwersytet łączy w sobie dziedzictwo historii Śląska, spuściznę kultury austriackiej, pruskiej, czeskiej, żydowskiej i polskiej. Pamięta o swoich początkach jako Akademii Leopoldyńskiej i o tradycji uniwersytetu pruskiego, ale przede wszystkim kontynuuje tradycje polskich przedwojennych uczelni – szczególnie Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie.

Dzięki staraniom jezuitów dochodzi do założenia we Wrocławiu Akademii Leopoldyńskiej, będącej dwuwydziałowym uniwersytetem. 21 października cesarz Leopold I Habsburg wydaje w Wiedniu dokument fundacyjny zwany powszechnie Złotą Bullą (Aurea bulla fundationis Universitatis Wratislaviensis), a 15 listopada – w dniu imienin fundatora – nowa uczelnia inauguruje swoją działalność.

W wyniku połączenia katolickiej Leopoldiny z Wrocławia i protestanckiej Viadriny z Frankfurtu nad Odrą powstaje państwowy uniwersytet zwany Universitas litterarum Vratislaviensis. Nowa uczelnia kształci młodzież różnych narodowości i wyznań na pięciu wydziałach: teologii katolickiej, teologii protestanckiej, prawa, medycyny i filozofii. W roku akademickim 1893/1894 rektorem tego niemieckiego uniwersytetu zostaje Polak, slawista prof. Władysław Nehring.

Wrocławska Alma Mater otrzymuje nazwę Śląskiego Uniwersytetu Fryderyka Wilhelma we Wrocławiu. Z uczelnią współpracują światowej sławy uczeni i przyszli nobliści, wśród studentów i wykładowców pojawiają się kobiety. Koniec okresu międzywojennego jest początkiem kryzysu niemieckiego uniwersytetu.

Wraz kapitulacją Twierdzy Wrocław nadchodzi kres niemieckiego Uniwersytetu we Wrocławiu. Dnia 9 maja do płonącego i tonącego w gruzach Wrocławia przybywa Grupa Naukowo-Kulturalna kierowana przez prof. Stanisława Kulczyńskiego, której jednym z zadań jest utworzenie polskich uczelni w murach poniemieckich szkół wyższych. Zabudowania szkół wyższych są zniszczone w blisko 60–70%. 24 sierpnia Rząd Jedności Narodowej podejmuje decyzję o przekształceniu dawnych niemieckich uczelni wrocławskich w polskie państwowe szkoły akademickie – powstaje Uniwersytet i Politechnika we Wrocławiu. Światowej sławy lekarz i immunolog prof. Ludwik Hirszfeld 6 września wygłasza wykład dla członków Straży Akademickiej, przyszłych studentów medycyny. Jest to pierwszy polski wykład w powojennej historii akademickiego Wrocławia. W miarę regularne zajęcia w zabezpieczonych, choć nie w pełni oszklonych i ocieplonych budynkach, rozpoczynają się 15 listopada. Według najbardziej prawdopodobnych ustaleń w pierwszym roku akademickim 1945/1946 na Uniwersytecie Wrocławskim studiuje 2353 studentów, z czego na I rok przyjętych jest 1221 słuchaczy. Rok kalendarzowy 1945 uczelnia kończy, zatrudniając 50 profesorów oraz 120 asystentów.

Uniwersytet Wrocławski rozpoczyna nowy rozdział w swojej polskiej historii – bez nauk technicznych, medycznych i rolniczych, a Wrocław staje się miastem akademickim, w którym działa kilka szkół wyższych w większości powstałych w wyniku odłączenia się od Uniwersytetu poszczególnych wydziałów. Z Wydziału Lekarskiego z Oddziałem Farmaceutycznym w 1949 r. powstaje Akademia Lekarska, która szybko zmienia nazwę na Akademię Medyczną, a później Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu im. Piastów Śląskich. Z niej wywodzi się także obecna Akademia Wychowania Fizycznego. W listopadzie 1951 r. na bazie uniwersyteckiego Wydziału Rolniczego z Oddziałem Ogrodniczym oraz Wydziału Medycyny Weterynaryjnej działalność rozpoczyna Wyższa Szkoła Rolnicza, zwana później Akademią Rolniczą, a obecnie Uniwersytetem Przyrodniczym we Wrocławiu. Ostatecznie jedność Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu ustaje w roku akademickim 1951/1952.

Początek nowego okresu w historii Polski jest nowym początkiem Uniwersytetu Wrocławskiego, który pozbywa się imienia narzuconego przez władze PRL patrona. Zaczyna się okres powrotu do szeroko pojętej autonomii uczelni. Uniwersytet się rozrasta, przybywa studentów, kierunków badań i kształcenia. Uniwersytet Wrocławski wchodzi do czołówki polskich uczelni państwowych.

Uniwersytet Wrocławski, znajdujący się w czołówce polskich uniwersytetów, jest 10-wydziałową szkołą wyższą łączącą w sobie dziedzictwo historii Śląska oraz spuściznę kultury czeskiej, austriackiej, pruskiej i polskiej, kontynuuje też tradycje polskich uczelni we Lwowie i Wilnie. Ponad trzy wieki pracy naukowej zostawiły po sobie liczne ślady, które można podziwiać w kryjących niezliczone skarby uniwersyteckich muzeach, Ogrodzie Botanicznym oraz Bibliotece Uniwersyteckiej. Społeczność akademicka liczy blisko 30 tys. osób, co sprawia, że Uniwersytet Wrocławski jest nie tylko jednym z najstarszych ale i największych polskich uczelni.