Strona używa plików cookies więcej

Uniwersytecki komitet ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla UWr

U podstaw działań Uniwersyteckiego komitetu ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla Uniwersytetu Wrocławskiego leży myśl, że jeśli chcemy poznać i jednocześnie współtworzyć historię Wrocławia i naszej Alma Mater, musimy pamiętać o tych, którzy naszą uczelnię – nie tylko w sensie materialnym – odbudowali po wojennych zniszczeniach, zorganizowali, stworzyli jej naukowy dorobek i wykształcili kilka pokoleń polskiej inteligencji. Korzystając na co dzień z dorobku intelektualnego oraz myśli i osiągnięć naszych nieżyjących poprzedników, przede wszystkim wielkich uczonych, jesteśmy zobligowani do pielęgnowania pamięci o nich, czego wyrazem jest troska o miejsca ich spoczynku. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której „grób zarośnie, pamięć się zatrze” (Kornel Ujejski).

Uniwersytecki komitet ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla Uniwersytetu Wrocławskiego został powołany do życia 14 września 2015 r. Jest to druga – po Uniwersytecie Jagiellońskim – tego typu inicjatywa w polskim środowisku akademickim. Komitet ma charakter społeczny, a jego członkowie nie otrzymują wynagrodzenia za dobrowolnie wykonywaną pracę.

Przez „osoby zasłużone dla Uniwersytetu Wrocławskiego” rozumie się osoby zasłużone dla nauki, kultury oraz rozwoju i dobrego imienia uczelni, a w szczególności:

  1. pionierów;
  2. pracowników naukowych i naukowo-dydaktycznych, w tym:
    1.  osoby posiadające tytuł profesora zwyczajnego,
    2. wykładowców zatrudnionych na stanowisku profesora lub docenta,
    3. osoby posiadające co najmniej stopień naukowy doktora habilitowanego;
  3. osoby pełniące funkcje kierownicze, a w szczególności: rektora, prorektora, dziekana, prodziekana;
  4. nauczycieli akademickich, pracowników niebędących nauczycielami akademickimi oraz osoby niebędące pracownikami uczelni, ale związane z nim w inny sposób, bez względu na stanowisko, pełnioną funkcję, tytuł i stopień naukowy, zasłużone w zakresie działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej.

OŚWIADCZENIE

z dn. 1 grudnia 2017 r.

dotyczące obrony dobrego imienia organizatora i pierwszego rektora Uniwersytetu Wrocławskiego prof. Stanisława Kulczyńskiego

Uniwersytecki komitet ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla Uniwersytetu Wrocławskiego, stojąc na stanowisku, że opieka nad miejscem spoczynku jest jednym z przejawów troski o pamięć zmarłych uczonych związanych z wrocławską Alma Mater, wyraża ubolewanie i oburzenie wobec faktu uznania, przez Instytut Pamięci Narodowej, prof. Stanisława Kulczyńskiego za osobę symbolizującą „represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944–1989” (art. 1 pkt. 2 ustawy z dn. 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki).

Decyzje o pozbawieniu prof. Stanisława Kulczyńskiego (1895–1975) – wybitnego polskiego uczonego, botanika, myśliciela, charyzmatycznego przywódcy, działacza społecznego, a przede wszystkim niezwykle zasłużonego i niezapomnianego twórcy polskich uczelni i organizatora życia naukowego w powojennym Wrocławiu – patronatu nad ulicami w takich miastach jak Warszawa, Słupsk czy Ostrzeszów, oparto m.in. na biogramie, opublikowanym na oficjalnej stronie IPN,  w którym pominięto wiele niewygodnych dla jego autorów faktów, nieprzystających do stworzonej przez nich wizji Kulczyńskiego jako aktywnego działacza komunistycznego i wysokiego urzędnika państwowego zaangażowanego – poprzez przynależność do Stronnictwa Demokratycznego – w budowę represyjnego, autorytarnego i niesuwerennego systemu władzy w Polsce w okresie PRL.

Fakt społecznego i politycznego zaangażowania prof. Kulczyńskiego nigdy nie był pomijany i informacje na ten temat widnieją w jego biogramie opublikowanym m.in. na stronie Multimedialnej Bazy Danych Muzeum Uniwersytetu Wrocławskiego, gdzie przedstawiono sylwetki byłych rektorów. Zarzut dotyczący „podejmowania prób przedstawiania biografii Kulczyńskiego w sposób ukierunkowany na rzecz ukrycia jego politycznego zaangażowania na rzecz komunizmu po wojnie” – jak twierdzą autorzy notki osobowej opublikowanej na stronie IPN – jest fałszywy i uderza w dobre imię Uniwersytetu Wrocławskiego. To autorzy biogramu opublikowanego na stronie IPN dopuścili się przekłamań, nadużyć i przemilczeń, tworząc w ten sposób fałszywy obraz prof. Kulczyńskiego, ukierunkowany m.in. na całkowite ukrycie jego zasług dla polskiego środowiska akademickiego, szczególnie wrocławskiego, przy jednoczesnym wyolbrzymieniu jego roli na scenie politycznej w okresie PRL. Pominięcie przez autorów tego biogramu wielu wątków i faktów m.in. z lwowskiego i wrocławskiego okresu działalności, które wydaje się być celowe, świadczy nie tylko o ich nieznajomości dziejów Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie oraz Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu, ale także o całkowitym lekceważeniu i marginalizowaniu wrocławskiego ośrodka naukowego, którego powstanie w 1945 r. było niewątpliwą zasługą prof. Kulczyńskiego i kierowanej przez niego Grupy Naukowo-Kulturalnej.

To prof. Kulczyński przybył do Wrocławia już cztery dni po kapitulacji Festung Breslau i z grupą śmiałków w zrujnowanym mieście podjął się zadania zbudowania polskich szkół akademickich na ruinach niemieckich uczelni w okresie, gdy losy Wrocławia i jego przynależności państwowej nie były jeszcze przesądzone. To on i jego współpracownicy przeszczepili ze Lwowa do Wrocławia najlepsze polskie tradycje akademickie i wysoki etos pracy naukowej. To Kulczyński, tworząc w lipcu 1945 r. strukturę wrocławskich uczelni, zabiegał o to, by na Uniwersytecie znalazły się m.in. dwa wydziały teologiczne: teologii katolickiej i ewangelickiej, na co zgody nie dało Ministerstwo Oświaty.

Zawsze pozostawał wierny swoim ideałom i niejednokrotnie nie zgadzał się z oficjalną propagandową narracją władz, dając temu wyraz m.in. podczas odsłonięcia w 1964 r. pomnika Profesorów Lwowskich. Ogromnej odwagi z jego strony wymagało wówczas ujawnienie prawdziwej intencji wzniesienia pomnika i wymienienie wszystkich ofiar mordu na Wzgórzach Wuleckich, dokonanego w lipcu 1941 r. przez Niemców na polskiej inteligencji lwowskiej. Podobnej odwagi wymagało np. przeciwstawienie się w 1936 r. wprowadzeniu na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie tzw. getta ławkowego, czego prof. Kulczyński dokonał jako jedyny rektor w Polsce. To tylko nieliczne fakty, które autorzy biogramu opublikowanego na stronie IPN pominęli milczeniem, dopuszczając się jednocześnie wielu innych insynuacji i nadużyć. Sytuacja społeczno-polityczna, w której po 1945 r. musiał działać prof. Kulczyński, była bardzo złożona. Autorzy rzeczonego biogramu nie wyjaśnili jej rzetelnie, licząc najwyraźniej na to, że fałszywy jego obraz, jaki pod szyldem Instytutu Pamięci Narodowej stworzyli, zostanie przez polskie społeczeństwo przyjęty bez zastrzeżeń.

Nie zaprzeczamy faktowi, że prof. Kulczyński był zaangażowany z ramienia Stronnictwa Demokratycznego w działalność polityczną, jednakże nie zgadzamy się na całkowite wymazywanie z jego biografii istotnej działalności naukowej i organizacyjnej oraz manipulowanie faktami. Jego zaangażowanie na polu polityki, inspirowane chęcią pracy na rzecz dobra społeczeństwa i odbudowy kraju po zniszczeniach wojennych, nie podważa jego ogromnych zasług. Nie może też przyćmić – a tym bardziej przekreślić – wielu dokonań na rzecz organizacji powojennego ośrodka akademickiego we Wrocławiu. Z tego względu wyrażamy zdecydowany sprzeciw wobec faktu uznania prof. Stanisława Kulczyńskiego za osobę niegodną patronowaniu ulicom w polskich miastach, a szczególnie we Wrocławiu – mieście, w którym prof. Kulczyński – twórca wrocławskiego ośrodka naukowego – uznawany jest za jedną z najznamienitszych postaci w powojennej historii miasta.

w imieniu Uniwersyteckiego komitetu ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla UWr
dr hab. Wojciech Browarny, prof. UWr – przewodniczący
dr hab. Józef Koredczuk, prof. UWr – zastępca przewodniczącego
Kamilla Jasińska – sekretarz

Wrocław, 1 grudnia 2017 r.


KONTAKT

Uniwersytet Wrocławski
Uniwersytecki komitet ds. opieki nad grobami osób zasłużonych dla UWr
pl. Uniwersytecki 1 (gmach główny, pok. 134)
50-137 Wrocław
tel. +48 71 375 20 77
kom. 519 305 402
e-mail: kamilla.jasinska@uwr.edu.pl i/lub inmemoriam@uwr.edu.pl

dr hab. Wojciech Browarny, prof. UWr (Instytut Filologii Polskiej) – przewodniczący

dr hab. Józef Koredczuk, prof. UWr (Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii) – zastępca przewodniczącego

Kamilla Jasińska (Biuro ds. Promocji) – sekretarz


RACHUNEK DO WPŁAT

Fundacja dla Uniwersytetu Wrocławskiego
(Uwaga! Nowy adres Fundacji; nr konta bez zmian)
ul. Kuźnicza 49/55
50-138 Wrocław
69 1050 1575 1000 0024 1444 0053
z dopiskiem „darowizna na cele statutowe – opieka nad grobami”

 
D
Działalność
 
Pamięć Uniwersytetu (wywiad)
 
U
Uniwersyteckie Zaduszki (lista zmarłych)
 
A
Akademicki Znicz Pamięci
 
Z
Zbiórki
 
K
Konferencja naukowa 2016
 
Nasze publikacje
 
M
Media o nas