Strona używa plików cookies więcej

Wydarzenia

Klimatyczny i środowiskowy stan wyjątkowy – uchwała WNB

"Postępujące ocieplanie się klimatu i nadmierna eksploatacja zasobów planety zagrażają funkcjonowaniu biosfery i podstawom istnienia cywilizacji ludzkiej. Konieczne jest natychmiastowe podjęcie działań mających na celu usunięcie ich przyczyn i minimalizowanie skutków. Są to obecnie najpilniejsze wyzwania stojące przed ludzkością, a ich bagatelizowanie jest objawem skrajnej nieodpowiedzialności." Rada Wydziału Nauk Biologicznych podjęła uchwałę w sprawie ogłoszenia klimatycznego i środowiskowego stanu wyjątkowego na UWr. Poniżej publikujemy jej treść.

Uchwała Nr 304/2019 Rady Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 3 października 2019 r. w sprawie ogłoszenia klimatycznego i środowiskowego stanu wyjątkowego w Uniwersytecie Wrocławskim.

Postępujące ocieplanie się klimatu i nadmierna eksploatacja zasobów planety zagrażają funkcjonowaniu biosfery i podstawom istnienia cywilizacji ludzkiej[1-3]. Konieczne jest natychmiastowe podjęcie działań mających na celu usunięcie ich przyczyn i minimalizowanie skutków. Są to obecnie najpilniejsze wyzwania stojące przed ludzkością, a ich bagatelizowanie jest objawem skrajnej nieodpowiedzialności.

Dlatego też Rada Wydziału Nauk Biologicznych UWr zwraca się do władz Uniwersytetu o niezwłoczne ogłoszenie na naszej Uczelni „klimatycznego i środowiskowego stanu wyjątkowego” oraz powołanie interdyscyplinarnego zespołu naukowców, którzy podejmą dialog społeczny, wykonają audyt kosztów środowiskowych funkcjonowania Uniwersytetu, a także przygotują merytoryczne podstawy włączenia się uczelni w debatę publiczną dotyczącą kryzysu klimatycznego i ekologicznego.

Główną przyczyną kryzysu klimatycznego jest – oparta o eksploatację kopalnych źródeł energii – gospodarka ludzka. Dane Międzynarodowego Panelu ds. Zmian Klimatu (IPCC) ogłoszone w 2018 r. niezbicie dowodzą, że dla ograniczenia tych zjawisk kryzysowych konieczne jest utrzymanie wzrostu globalnej temperatury znacznie poniżej progu 2°C (IPCC 2018, Raport Specjalny Ocieplenie o 1.5°C[4]). Wymaga to niezwłocznego podjęcia zdecydowanych działań, redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 45% w ciągu najbliższych 10 lat (R World Scientists’ Warning[3] Raport IPCC[4]). Tylko natychmiastowe ich podjęcie może zredukować koszty kryzysu, uchronić Ziemię przed załamaniem się złożonych układów ekologicznych koniecznych dla utrzymania jakości życia na naszej planecie (World Scientists’ Warning[2], Raport IPBES[3]).

Wskutek nadmiernej eksploatacji środowiska pogarsza się stan ekosystemów, od których zależy egzystencja ludzi i przetrwanie innych organizmów, niejednokrotnie stanowiących podstawowe lub potencjalne źródła żywności. W ogłoszonym niedawno raporcie Międzynarodowej Platformy Naukowo-Politycznej ds. Różnorodności Biologicznej i Usług Ekosystemowych (IPBES)[2] wskazano, że milion gatunków roślin i zwierząt jest zagrożonych wymarciem w najbliższych dekadach. Kontynuowanie obecnego nurtu rozwoju gospodarczego już w perspektywie najbliższego ćwierćwiecza zagrozi podstawom gospodarki światowej, gdyż zniszczy środowisko życia wielu organizmów oraz zagrozi bezpieczeństwu żywnościowemu i zdrowiu publicznemu.

Jako grupa zawodowa obdarzona szczególnym zaufaniem społecznym, my – pracownicy Uniwersytetu – mamy moralne zobowiązanie, by przekazywać rzetelną wiedzę o zmianach klimatycznych i towarzyszących im procesach stanowiących zagrożenie dla przetrwania naszej cywilizacji. Pragniemy, aby wiedza o globalnych zagrożeniach środowiskowych była upowszechniana wśród naszych studentów, obywateli, a przede wszystkim w gronie decydentów wszystkich szczebli. Jako naukowcy deklarujemy gotowość wzięcia odpowiedzialności za kompetentne, zgodnie ze stanem aktualnej wiedzy naukowej kształcenie społeczeństwa i uświadamianie zagrożeń wynikających z globalnych zmian klimatu.

Inspirację dla naszej Uchwały stanowią działania podejmowane w wielu miejscach na świecie. Klimatyczny stan wyjątkowy ogłosiły niedawno parlamenty Wielkiej Brytanii, Irlandii i Kanady[5]. Podobne decyzje podjęły też niedawno uniwersytety w Bristolu, Newcastle, Edynburgu, Exeter[6]. Zgadzamy się ze stanowiskiem Komitetu Geofizyki PAN w sprawie postępującej zmiany klimatu ogłoszonym w dniu 24 maja 2018 roku [7].

Solidaryzujemy się ze stanowiskiem Rady Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego z 28 maja 2019r. i popartej przez Senat w dniu 5 czerwca 2019 r., w sprawie przyjęcia deklaracji dotyczącej zmian klimatu[8]. Wyrażamy również poparcie dla uchwały Rady Wydziału Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego wzywającej naukowców, władze państwowe i samorządowe, a także wszystkich obywateli do podjęcia natychmiastowych działań w odpowiedzi na kryzys klimatyczny i ekologiczny[9], a także dla uchwał Rady Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska Uniwersytetu Śląskiego z 28 czerwca 2019 w sprawie ogłoszenia klimatycznego i środowiskowego stanu wyjątkowego w Uniwersytecie Śląskim[10] i Rady Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego w sprawie kryzysu klimatyczno-ekologicznego z dnia 23 września 2019 r. [11]. Popieramy tezy listu otwartego „O Uniwersytet odpowiedzialny wobec społeczeństwa i wobec planety”, zainicjowanego przez naukowców z Instytutu Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego[12].

Przewodniczący Rady
Wydziału Nauk Biologicznych
Dziekan: prof. dr hab. Dariusz Skarżyński

Odnośniki:

[1] IPCC Special Report on Climate Change, Desertification, Land Degradation, Sustainable Land Management, Food Security, and Greenhouse gas fluxes in Terrestrial Ecosystems https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2019/08/4.-SPM_Approved_Microsite_FINAL.pdf

[2] Report on biodiversity and ecosystem services of the Intergovernmental Science-Policy Platform on Biodiversity and Ecosystem Services, Paryż, 29.05.2019; https://www.ipbes.net/system/tdf/ipbes_7_10_add-1-_advance_0.pdf?file=1&type=node&id=35245.

[3] Ripple et al. 2019. World Scientists’ Warning of a Climate Emergency Bioscience, in press.https://scientistswarning.forestry.oregonstate.edu/sites/sw/files/climate%20emergency%20Ripple%20et%20al%20%208-16-19.pdf

[4] https://treaties.un.org/pages/ViewDetails.aspx?src=TREATY&mtdsg_no=XXVII-7- Paris Climate Agreement 2015d&chapter=27&clang=_en; https://www.ipcc.ch/2018/10/08/summary-for-policymakers-of-ipcc-special-report-on-global-warming-of-1-5c-approved-by-governments/ [5] https://www.bbc.com/news/uk-politics-48126677;https://www.theguardian.com/environment/2019/may/10/irish-parliament-declares-climate-emergency; https://globalnews.ca/news/5401586/canada-national-climate-emergency/ [6] http://www.bristol.ac.uk/biology/news/2019/university-of-bristol-declares-a-climate-emergency.html; https://www.ed.ac.uk/news/2019/our-response-to-the-climate-emergency; https://www.exeter.ac.uk/news/featurednews/title_717135_en.html; https://climateemergency.uk/blog/category/universities/

[7] Stanowisko Komitetu Geofizyki PAN w sprawie postępującej zmiany klimatu http://www.kgeof.pan.pl/images/stories/pliki_2018/Stanowisko_Komitetu_2018.pdf

[8] Uchwała nr 107 Rady Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego http://psych.uw.edu.pl/2019/05/30/psychologowie-dla-klimatu/?fbclid=IwAR0NjltFJIoV7GspdFFQC3LmI5TxNUCo2yYJrXcrqLgUOmjWQ2flP_gKRwo. [9] https://wb.uj.edu.pl/wydzial/aktualnosci/komunikaty/-/journal_content/56_INSTANCE_dfCQFl8WvJhE/41643/143050723

[10] UchwalaRW-84-2019_Klimatyczny_stan_wyjatkowy.pdf http://www.wbios.us.edu.pl/tl_files/wydzial/UchwalaRW-84-2019_Klimatyczny_stan_wyjatkowy.pdf [11] http://www.biol.uw.edu.pl/pl/files/docs/klimat/Uchwala_01092019_RWB_UW_190924.pdf [12] http://ikp.uw.edu.pl/o-uniwersytet-dla-ziemi/

Załącznik Nr 1 do Uchwały Nr 304/2019 Rady Wydziału Nauk Biologicznych Uniwersytetu Wrocławskiego z dnia 3 października 2019 r. w sprawie ogłoszenia klimatycznego i środowiskowego stanu wyjątkowego w Uniwersytecie Wrocławskim

Niezbędne zmiany funkcjonowania Uniwersytetu

Konieczne jest jak najszybsze wprowadzenie zmian w priorytetach i sposobie działania naszej Uczelni, prowadzących do zmniejszenia jej negatywnego wpływu na środowisko (zredukowania „śladu ekologicznego”) oraz do uwzględnienia w programach nauczania i w komunikacji z otoczeniem zewnętrznym (politycy, przedsiębiorcy, ogół społeczeństwa) problemów kryzysu środowiskowego.
Do programu wszystkich kierunków, na wszystkich poziomach nauczania, należy wprowadzić zajęcia dotyczące globalnych zagrożeń środowiskowych, konieczności i możliwości działań dla powstrzymywania kryzysu klimatycznego i ochrony biosfery.
Niezbędne jest pilne dokonanie audytu zużycia energii, wody i innych materiałów w obrębie uczelni, wskazanie sposobów zmniejszenia ich zużycia, wprowadzenie działań na rzecz efektywności energetycznej na terenie całego Uniwersytetu.
Dla osiągnięcia zeroemisyjności Uniwersytetu nieodzowne jest również przejście Uczelni na zasilanie energią ze źródeł odnawialnych; konieczne jest zinwentaryzowanie możliwych lokalizacji dla instalacji solarnych i pomp ciepła na terenie Uniwersytetu.
Niezbędna jest również zmiana dostawców energii, podpisywanie kontraktów z producentami wytwarzającymi prąd z OZE.
Konieczne jest przyjęcie zasady, że wszelkie nowo wznoszone budynki będą wyłącznie budynkami pasywnymi, a modernizacje istniejących budynków związane będą z ich głęboką termomodernizacją.
Na terenie Uczelni należy wprowadzić systemy efektywnej segregacji odpadów oraz zakaz użytkowania jednorazowych opakowań plastikowych.
Należy dokonać przeglądu terenów otwartych w administracji Uniwersytetu pod kątem możliwości ich trwałego pokrycia roślinnością (zadrzewienia), otoczenia takich obszarów szczególną ochroną, oraz instalowanie systemów gromadzenia wody z opadów (ogrody deszczowe, oczka wodne).
Wszystkie audyty powinny zostać wykonane w czasie kilku najbliższych miesięcy, a płynące z nich rekomendacje i harmonogramy działań powinny zostać zatwierdzone nie później niż w ciągu roku.
Władze Uczelni powinny niezwłocznie nawiązać współpracę z innymi uczelniami Wrocławia dla wypracowania wspólnych rozwiązań ograniczających emisyjność, poprawiających stan środowiska naturalnego i oraz w celu przygotowania wspólnych programów edukacyjnych.
Władze Uczelni powinny podjąć ścisłą współpracę z władzami Wrocławia, włączyć strategię UWr do planów zmniejszenia śladu węglowego oraz zazielenienia Wrocławia.

Przewodniczący Rady
Wydziału Nauk Biologicznych
Dziekan: prof. dr hab. Dariusz Skarżyński

Dodane przez: Agata Kreska

8 Paź 2019

ostatnia modyfikacja: 14 Lis 2019