Strona używa plików cookies więcej

Badania / Nauka / Wydarzenia

Łukasz Opaliński z grantem First Team

Dr Łukasz Opaliński z Zakładu Inżynierii Białka Wydziału Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego otrzymał grant Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej na realizację innowacyjnego projektu „Regulacja przestrzennej dystrybucji receptora czynników wzrostu fibroblastów FGFR1 przez multimeryczne ligandy”.

W ramach projektu przygotowane zostaną warianty białek specyficznie oddziałujących z FGFR1 o zróżnicowanej przestrzennej architekturze i stanie oligomerycznym – MLAs (z ang. Multimeric Ligand Assemblies). Następnie MLAs wykorzystane zostaną do indukcji żądanego stanu oligomerycznego FGFR1 na powierzchni komórek, co doprowadzi do modulacji działania tego receptora. FGFR1 występuje w zwiększonej ilości na powierzchni komórek nowotworowych m.in. raka płuc czy piersi. Projekt zakłada wykorzystanie opracowanych MLAs oraz ich koniugatów z lekami cytotoksycznymi do selektywnego kierowania leku do komórek nowotworowych. Poprzez indukowanie klastrowania FGFR1 przez MLAs spodziewane jest zwiększenie wchłaniania (internalizacji) cytotoksycznych koniugatów MLAs do komórek nowotworowych, co może zwiększyć efektywność celowanej chemioterapii nowotworów.

Receptory czynników wzrostu fibroblastów (FGFR) znajdują się na powierzchni komórek, gdzie odpowiadają za przekazywanie sygnałów do jej wnętrza. FGFR regulują podstawowe procesy komórkowe, takie jak podział komórki, apoptoza czy też ruchliwość komórek. Właściwe funkcjonowanie FGFR jest kluczowe dla zachowania homeostazy organizmu oraz jego rozwoju, a mutacje w FGFR prowadzą do rozwoju chorób metabolicznych oraz nowotworów. Celem projektu jest opracowanie nowatorskiej metody kontrolowania działania FGFR1 poprzez regulację przestrzennej dystrybucji tego receptora.

Projekt opiera się o innowacyjną koncepcję wykorzystania regulacji stanu oligomerycznego receptorów znajdujących się na powierzchni komórki do modulacji ich aktywności oraz ich komórkowego transportu. Nie tylko koncepcja modulacji funkcjonowania receptorów przez ich oligomeryzację, ale również sposób wymuszania stanu oligomerycznego receptorów poprzez multimeryczne ligandy MLAs jest innowacyjny. Dodatkowo idea indukcji internalizacji receptorów powierzchniowych przez ich klastrowanie za pomocą MLAs i wykorzystanie tego zjawiska do zwiększenia efektywności selektywnego dostarczania leków cytotoksycznych w celowanej chemioterapii nowotworów jest nowatorska.

W ramach zaproponowanego projektu wytworzony zostanie zestaw multimerycznych ligandów FGFR1 o zróżnicowanej architekturze – MLAs. Uzyskane MLAs zostaną wykorzystane do modulacji działania FGFR1 poprzez kontrolę stanu oligomerycznego tego receptora. Może mieć to zastosowanie w różnorodnych dziedzinach codziennego życia:

– MLAs skoniugowane z lekami cytotoksycznymi mogą zostać wykorzystane w selektywnej chemioterapii nowotworów nadprodukujących FGFR1 (np. płuc czy piersi), zapewniając wysoką selektywność terapii oraz wydajne dostarczanie leków do wnętrza komórek nowotworowych,

– ligandy FGFR1 są wykorzystywane do przyspieszenia gojenia ran. Zaprojektowane warianty MLAs mogą prowadzić do nadaktywacji FGFR1, co może stanowić alternatywę dla klasycznych ligandów w przygotowaniu opatrunków ułatwiających regenerację tkanek,

– FGF1 poprzez aktywację FGFR1 wpływa na wychwyt glukozy z krwi i może stanowić alternatywę dla insuliny w terapii cukrzycy. Organizacja FGF1 w różne warianty multimeryczne MLAs może stanowić nowe podejście do polepszenia działania tego czynnika wzrostu w leczeniu cukrzycy.

Ponieważ zaproponowane w ramach niniejszego projektu MLAs są systemem modularnym, koncepcja MLAs może zostać łatwo dopasowana do innych niż FGFR1 celów molekularnych (np. innych białek receptorowych, markerów nowotworowych itd.).

Dr Łukasz Opaliński jest absolwentem Uniwersytetu Wrocławskiego. Doktorat uzyskał na Uniwersytecie w Groningen w Holandii. Staż podoktorski odbył na Uniwersytecie we Fryburgu w Niemczech. W 2015 roku powrócił do Zakładu Inżynierii Białka na Wydziale Biotechnologii Uniwersytetu Wrocławskiego. W swoich badaniach koncentruje się na komórkowych mechanizmach transportu białek. Jest autorem 15 publikacji w czołowych czasopismach z listy filadelfijskiej (EMBO Journal, PNAS, EMBO Reports, Molecular Cell, Nature Communications, Scientific Reports), cytowanych łącznie ponad 300 razy (indeks H=11). Uzyskał stypendium Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej oraz grant FUGA z Narodowego Centrum Nauki. Prestiżowy grant First TEAM Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej pozwoli mu na założenie nowej grupy badawczej, która zajmować się będzie regulacją stanu oligomerycznego FGFR1 na powierzchni komórki.

Dodane przez: Michał Raińczuk

27 Lip 2018

ostatnia modyfikacja: 23 Sie 2018