Strona używa plików cookies więcej

Komercjalizacja wyników badań naukowych to działania, które polegają w szczególności na:

  • ocenie potencjalnej wartości rynkowej i zdolności do przynoszenia zysków wyników prac intelektualnych,
  • tworzeniu modeli biznesowych dla wykorzystania wyników prac intelektualnych,
  • kształtowaniu mechanizmów prawnych i ekonomicznych, których efektem będzie m.in. sprzedaż, użytkowanie lub wdrażanie do gospodarki efektów prac intelektualnych.

Wyniki prac intelektualnych stanowią ważne ogniwo rozwoju przedsiębiorczości, a także pozwalają na rozwój istniejących firm, poprzez procesy transformacji innowacji w nowe produkty. Aby można było określić wybór ścieżki komercjalizacji, a przede wszystkim zdolność efektów prac intelektualnych do komercjalizacji, należy właściwie określić ich charakter.

Przedmiot komercjalizacji -badania (w szczególności wynalazki, zwory użytkowe, wzory przemysłowe, topografia układu scalonego, wyhodowana albo odkryta i wyprowadzona odmiana rośliny), -prace rozwojowe, -know-how związane z tymi wynikami, -twórczość artystyczna.

wyjaśnienie podstawowych pojęć

wynalazek – ustawodawca nie podaje definicji wynalazku, jedynie wskazuje czym musi się charakteryzować wynalazek, aby stał się przedmiotem ochrony, na który Urząd Patentowy udziela praw wyłącznych (patent). To taki wynalazek, który:

  • jest nowy (nie jest on częścią stanu techniki),
  • posiada poziom wynalazczy (nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki),
  • nadaje się do przemysłowego stosowania (według wynalazku może być uzyskiwany wytwór lub wykorzystywany sposób, w jakiejkolwiek działalności przemysłowej),

bez względu na dziedzinę techniki.

[na podstawie: art. 24-30 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej]

Ustawodawca również wskazał wynalazek szczególny – wynalazek biotechnologiczny, określając jego charakterystykę w art. 931- 937.

Uwaga! Wynalazkami nie są m.in. odkrycia, teorie naukowe, metody matematyczne; plany, zasady i metody dotyczące działalności umysłowej lub gospodarczej oraz gier; programy do maszyn cyfrowych.

wzór użytkowy – jest rozwiązaniem o charakterze technicznym: nowym i użytecznym (pozwalającym na osiągnięcie celu mającego praktyczne znaczenie przy wytwarzaniu lub korzystaniu z wyrobów), dotyczącym kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci. Na wzór użytkowy może być udzielone prawo ochronne.

[na podstawie: art. 94-101 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej]

wzór przemysłowy – jest to postać wytworu lub jego części (każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych): nowa i posiadająca indywidualny charakter, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, fakturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.Na wzór przemysłowy udziela się prawa z rejestracji.

[na podstawie: art. 102-119 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej]

prace rozwojowe – to działalność realizowana w celu projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług oraz planowania produkcji. Obejmuje wykorzystywanie, nabywanie, łączenie, kształtowanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym zakresie również narzędzi informatycznych lub oprogramowania. Działalność ta nie obejmuje natomiast rutynowych i okresowych zmian wprowadzanych do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.

[na podstawie: art. 4 ust. 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym]

know-how – zidentyfikowana wiedza fachowa oraz zespół doświadczeń i informacji praktycznych w zakresie technologii, procesu produkcyjnego oraz organizacji, zarządzania i finansowania, dotycząca określonego wyrobu lub narzędzia. Informacje te mają charakter poufny i w perspektywie mogą stanowić tajemnicę handlową.

[na podstawie definicji przyjętej w Rozporządzeniu Komisji (UE) Nr 316/2014 z dnia 21 marca 2014 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień o transferze technologii]

W zależności od potencjału innowacji, jej gotowości do wdrożenia, lub przyjętego modelu biznesowego, proces komercjalizacji wyników prac intelektualnych pracowników naukowych może obrać dwie różne ścieżki formalne.

Formy komercjalizacji wyników prac intelektualnych pracowników naukowych

Komercjalizacja bezpośrednia polega na: 1.) sprzedaży wyników działalności naukowej lub know-how związanego z tymi wynikami, albo 2.) oddawaniu do używania tych wyników lub know-how (w szczególności na podstawie umowy licencyjnej, najmu, dzierżawy) Rezultatem komercjalizacji pośredniej jest powstanie przedsiębiorstwa - spółki spin-off (firmy innowacyjnej) z udziałem spółki celowej Uniwersytetu Wrocławskiego (Centrum Innowacji i Transferu Wiedzy Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.), twórców rozwiązania i potencjalnych partnerów (inwestorów kapitałowych lub/i technologicznych)

W celu komercjalizacji bezpośredniej Uczelnia może utworzyć specjalną jednostkę – Centrum transferu technologii, a w przypadku braku takiej jednostki, zarządzanie prawami do wyników lub do know-how, w zakresie komercjalizacji bezpośredniej, może powierzyć spółce celowej.

Na Uniwersytecie Wrocławskim zarządzanie prawami do wyników lub do know-how w zakresie komercjalizacji bezpośredniej zostało powierzone spółce celowej:

Centrum Innowacji i Transferu Wiedzy Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.

Rezultatem komercjalizacji pośredniej jest powstanie przedsiębiorstwa – spółki spin-off (firmy innowacyjnej) z udziałem spółki celowej Uniwersytetu Wrocławskiego (Centrum Innowacji i Transferu Wiedzy Uniwersytetu Wrocławskiego Sp. z o.o.)

Tworzenie spółek spin-off przy współpracy z CIiTW UWr sp. z o.o.