Strona używa plików cookies więcej

Tak zwane Priorytetowe Obszary Badawcze miały mieć zagwarantowane szczególne wsparcie w ramach projektu. Nie są to zespoły badaczy skupionych na jednym, wąskim problemie, pod kierunkiem jednej osoby. POB nie są też tworzone przez jedną dyscyplinę. Według naszej koncepcji, są to obszary badań, w których badacze UWr osiągnęli poprzez publikacje i aktywność projektową najwyższą jakość badań na poziomie międzynarodowym. Warunki konkursu i kształt aplikacji determinowały szczegółowe decyzje. POB musiały być zbudowane w oparciu o dyscypliny o najlepszych wskaźnikach publikacyjnych, z najwyższymi kategoriami ewaluacji. To wyniki POB były bowiem brane pod uwagę przy ustalaniu międzynarodowej pozycji zarówno samych obszarów, jak i całej uczelni, względem naszych konkurentów. Wskazany POB musiał też składać się z zespołów chętnych do współpracy, tworzenia sieci wsparcia i wymiany doświadczeń. Wreszcie, przez fakt bycia „priorytetowymi” obszarami, POB nie mogły pokrywać całości badań uczelni.

Określenie zgodnie z katalogiem MNiSW dyscyplin współtworzących POB (dyscypliny wiodące) oznacza, że w ich obrębie muszą zostać zrealizowane szczegółowe wskaźniki wzrostu w zakresie publikacji i pozyskanych środków na badania. Nie oznacza to jednak, że w prace POB nie będą mogli się włączyć badacze z innych dyscyplin. Przeciwnie, zakładaliśmy, że prace w ramach POB będą działać przyciągająco na reprezentantów niewymienionych w aplikacji jako wiodące dziedzin i dyscyplin. W ten sposób osiągniemy efekt synergii, a jednocześnie zachęcimy do przejmowania w innych obszarach badań kultury pracy dającej dobre efekty w dyscyplinach tworzących POB. Priorytetowe Obszary Badawcze mają uzyskać wsparcie pozwalające uczynić z nich wizytówki naszej uczelni. Ale jednocześnie mają wspierać rozwój innych, w części przecież nieznanych dziś, pól badawczych. Funkcjonowanie POB ma mieć charakter włączający, rozwijający cały Uniwersytet. W żadnym wypadku nie powinny to być obszary zamknięte, wykluczające.

Chcąc wydzielić te obszary, przyjęliśmy, że muszą one posiadać znaczące osiągnięcia w:

– integracji z nauką światową i poziomie aktualnie prowadzonych badań (jakość publikacji i pozyskanych grantów);

– dynamice rozwoju mierzonej wzrostem międzynarodowej pozycji (w tym w liczbie i jakości publikacji) w ostatnich latach;

– potencjale rozwoju obszaru mierzonym jakością młodej kadry i obecnością w dydaktyce kultury research-oriented teaching.

Wreszcie, obszary te musiał cechować związek podejmowanej tematyki z najistotniejszymi, bieżącymi problemami cywilizacyjnymi i kulturowymi świata.

Na podstawie tych kryteriów wyłoniono sześć interdyscyplinarnych, szeroko wpisujących się w naukowy dyskurs współczesnego świata, Priorytetowych Obszarów Badawczych Uniwersytetu Wrocławskiego:

materiały funkcjonalne (wiodąca dyscyplina MNiSW: nauki chemiczne; zakres tematyczny: szeroki zakres nowoczesnej chemii i fizyki) – badania mają charakter podstawowy, jednak ich wyniki stwarzają podstawy do projektowania nowych materiałów, m.in. projektowanie, obliczenia teoretyczne i synteza związków biologicznie aktywnych: leków, peptydów, aminocukrów i ich pochodnych; badania roli jonów metali w układach biologicznych i oddziaływań jonów metali z substancjami huminowymi i inne;

operowanie na wielkich danych: od aspektów algorytmicznych i logicznych do data science i sztucznej inteligencji (wiodąca dyscyplina MNiSW: informatyka; zakres tematyczny: informatyka, matematyka) – algorytmika o logicznych podstawach informatyki; data science i sztuczna inteligencja, deep learning; fundamentalne badania informatyczne związane z operowaniem na danych. Przy czym słowo ,,fundamentalne” należy rozumieć dość swobodnie: odległość od badań podstawowych do zastosowań jest w informatyce mniejsza niż w jakiejkolwiek innej dyscyplinie nauki;

zdrowie – od analizy genów do projektowania leków (wiodąca dyscyplina MNiSW: nauki biologiczne, nauki farmaceutyczne, nauki medyczne; zakres tematyczny: biotechnologia, biologia, chemia) – molekularne podstawy chorób (choroby rzadkie o podłożu genetycznym, choroby układowe, nowotwory, choroby o podłożu infekcyjnym i immunologicznym), nowe strategie terapeutyczne (terapie stosowane w leczeniu nowotworów, cukrzycy, chorób rzadkich o podłożu genetycznym, chorób o podłożu infekcyjnym i immunologicznym), nowe leki i mechanizmy działania leków oraz nośników leków, nowe kierunki w diagnostyce medycznej;

człowiek między naturą i kulturą (wiodące dyscypliny MNiSW: nauki biologiczne, nauki medyczne, psychologia; zakres tematyczny: antropologia fizyczna, biologia, psychologia, szerokie spektrum nauk humanistycznych i społecznych) – poszukiwanie biologicznych uwarunkowań ludzkiej aktywności, w tym w sferze kreacji i relacji emocjonalnych; interrelacja pomiędzy naturą i kulturą u człowieka – na różnych poziomach i z różnych perspektyw dyscyplinarnych, od komórek do społeczeństw i od biologii po psychologię;

człowiek – miasto i środowisko (wiodące dyscypliny MNiSW: geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna, nauki o Ziemi i środowisku, nauki socjologiczne; zakres tematyczny: nauki o Ziemi i środowisku, socjologia, urban studies, studia migracyjne). Główne obszary badawcze to przemiany społeczne w kontekście zmian środowiska i klimatu oraz wynikających z tego zagrożeń i wyzwań: jakość życia i jej poprawa, smart cities, migracje, zanieczyszczenie środowiska i jego zrównoważone wykorzystanie; POB dotyczy bardzo aktualnych, priorytetowych problemów naukowych mających charakter interdyscyplinarny, których rozwiązanie wymaga współpracy naukowców z nauk o Ziemi i środowisku oraz społecznych. Dobre wpisanie POB w priorytety programu Horyzont Europa pozwala myśleć zarówno o dużym potencjale publikacyjnym, jak i możliwościach zdobywania grantów na finansowanie zadań – w tym międzynarodowych ze względu na globalną skalę poruszanych problemów;

wielokulturowość – współpraca i jej struktury (wiodące dyscypliny MNiSW: archeologia, historia, nauki o kulturze, nauki prawne; zakres tematyczny: szeroki zakres nauk humanistycznych i społecznych) – wielodyscyplinarne badania nad społeczeństwami wielokulturowymi, o zróżnicowanym zasięgu chronologicznym i geograficznym, analizują modele ich funkcjonowania nie tylko w kontekstach narodowych; analiza mechanizmów współpracy, koegzystencji i konfliktów w historycznych i współczesnych społecznościach wieloetnicznych.

Autorem tekstu jest prof. dr hab. Przemysław Wiszewski, Dziekan Wydziału Nauk Historycznych i Pedagogicznych