Strona używa plików cookies więcej

Badania / Konferencje / Nauka / Wydarzenia

Ukraińcy zabierają pracę, politycy ratują środowisko?

Mity z faktami naukowymi zderzą ze sobą uczestnicy 17. Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego we Wrocławiu. Tematami wiodącymi wrześniowego spotkania będą imigracja i ochrona środowiska.

W trakcie tzw. kryzysu uchodźczego temat potencjalnego relokowania do Polski osób ubiegających się o status uchodźcy w Grecji i we Włoszech został spolityzowany, a imigracja do Polski skonstruowana jako problem społeczny. Kwestią, która niemal z dnia na dzień stała się obiektem zainteresowania przeciętnego zjadacza chleba, dużo wcześniej zajmowali się przedstawiciele nauk społecznych, i to właśnie oni odpowiedzą we Wrocławiu m.in. na następujące pytania: na ile polityka imigracyjna oparta jest na dowodach naukowych, a na ile odpowiada na rozpowszechnione obawy i społeczne mity?; jaka koncepcja uczestnictwa imigrantów w życiu społecznym brana jest pod uwagę?; czy polityka wobec imigrantów prowadzi do integracji społecznej czy odwrotnie – do wykluczenia?

– Chociaż Polska od ponad 28 lat przyjmuje uchodźców w ramach systemu ochrony międzynarodowej utworzonego po ratyfikowaniu konwencji genewskiej, tematyka ta nie była przedmiotem dyskursu publicznego aż do 2015 roku. Wówczas zaczęły pojawiać się przekazy konstruujące negatywne postawy wobec obcych i uchodźców w szczególności. Pomimo tego, że wkrótce pojawiło się też wiele inicjatyw łagodzących te przekazy, nadal niewiele uwagi poświęcano rzeczywistej sytuacji uchodźców przebywających w Polsce – mówi Karolina Łukasiewicz (New York University), autorka jednej z prezentacji, które usłyszymy w ramach sesji „Polska jako kraj imigracji”, zaplanowanej na drugi dzień Zjazdu, czyli czwartek, 12 września.

– W ostatnich pięciu latach istotnie zwiększył się napływ do Polski migrantów z Ukrainy, ale też zmienił się skład społeczny, wiek oraz tereny, z których przyjeżdżają do Polski. Wraz z migracją zmieniają się stare stereotypy lub pojawiają się nowe dotyczące zarówno wyobrażeń o Ukraińcach, jak i rynku pracy, mówiące np. że Ukraińcy zabierają Polakom pracę lub powstrzymują wzrost wynagrodzeń – mówi Myroslava Keryk (Fundacja „Nasz Wybór”), kolejna z panelistek.

Maciej Duszczyk z Uniwersytetu Warszawskiego w swojej prezentacji zwróci uwagę na jeszcze jedną istotną kwestię.

– W historii Polski tak duży napływ cudzoziemców w bardzo krótkim czasie odbywa się po raz pierwszy. Należy jednak wskazać, że odbywa się bez jasno zdefiniowanej polityki imigracyjnej. Polska od 2016 roku, kiedy to rząd Prawa i Sprawiedliwości zrezygnował z dokumentu przygotowanego przez koalicję PO-PSL, nie ma żadnego oficjalnego dokumentu, w którym znalazłyby się założenia czy wytyczne dla polityki imigracyjnej. Można zatem stwierdzić, że w obszarze migracji w Polsce panuje chaos. Ale przecież tak nie jest – mówi Duszczyk. – Może zatem brak dokumentu konstytuującego politykę migracyjną jest elementem wyrachowania? Wskazywałoby na to z jednej strony nieustępliwe stanowisko odnoszące się do udzielania schronienia uchodźcom, ale z drugiej otwarcie szeroko drzwi na migracje ekonomiczną.

Drugą istotną i bardzo aktualną kwestią, jaką zajmą się uczestnicy 17. Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego we Wrocławiu, będzie środowisko. Zmiany klimatu, zagrożenia i katastrofy ekologiczne coraz silniej zmieniają życie społeczne i w ciemnych barwach rysują przyszłość ludzi na Ziemi. Jak zauważają organizatorzy Zjazdu, dotychczasowe sposoby działania nie są w stanie tymże zagrożeniom się przeciwstawić. Mechanizmy polityczne raczej blokują, niż wspomagają, rozwiązywanie zaistniałych problemów. Sprzyja to poczuciu bezradności oraz irracjonalnym reakcjom obserwowalnym na poziomie indywidualnym i zbiorowym, takim jak zaprzeczanie istnieniu problemu, wzrost atrakcyjności ideologii populistycznych, zwracanie się w stronę nienaukowych źródeł wiedzy, rozpowszechnianie się egoistycznych postaw dbania jedynie o własne bezpieczeństwo, definiowanie problemu w skali prywatnej i szukanie rozwiązań na tym tylko poziomie.

– Ignorancja z wyboru i świadome, kierowane interesem, zaprzeczanie wiedzy jest stosunkowo nowym zjawiskiem społecznym, które powinno zostać rozpoznane i wyjaśnione – zauważają organizatorzy Zjazdu. – Chcemy zadać pytanie na gruncie wiedzy socjologicznej: co i jak możemy z tym zrobić? W jakich warunkach wyzwania środowiskowe mogą stać się mechanizmem społecznych innowacji, mobilizacji i zaangażowania? Kiedy działania społeczne mogą stać się skuteczne w odpowiednim czasie i skali? Jak można je przyspieszyć i wzmocnić?

Dlatego właśnie w programie sesji „Socjologia wobec wyzwań środowiskowych. Czy możliwa jest zmiana” (także czwartek, 12 września) znajdą się takie prezentacje jak „Problem ignorancji a możliwości w perspektywie socjologii środowiskowej” (Adriana Mica, Uniwersytet Warszawski) czy „Wiedza jako oręż w konfliktach przyrodniczych. Koalicje epistemiczne i koalicje przekonań w sporach o ochronę przyrody w Polsce” (Krzysztof Niedziałkowski, Polska Akademia Nauk w Warszawie).

Siedemnasty już Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny rozpocznie się 11 września i potrwa cztery dni. Spotkanie organizowane przez Polskie Towarzystwo Socjologiczne i Instytut Socjologii Uniwersytetu Wrocławskiego odbędzie się pod hasłem: „Ja, My, Oni? Podmiotowość, tożsamość, przynależność”. Motyw przewodni tegorocznej edycji imprezy umożliwia czynny udział przedstawicielom wszystkich subdyscyplin socjologicznych i nauk pokrewnych, pozwala  też przyjąć nowe spojrzenie na integrację i konflikty, na kapitały i wartości, na różne oblicza wielokulturowości i konsekwencje współczesnych migracji, na boje o ład społeczny i style życia, na tożsamość i stan polskiej socjologii, na rolę socjologów we współczesnym świecie, na stare i nowe problemy społeczne, na uchylanie bądź stanowienie rozmaitych granic, w końcu – na złożoności całego współczesnego świata.

Wydarzenie, w którym uczestniczyć będą badacze z kraju i z zagranicy, cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Jeszcze do 31 sierpnia zgłoszenia rejestracyjne mogą nadsyłać osoby, które zechcą pojawić się we Wrocławiu, ale nie będą wygłaszać referatu.

Więcej informacji – w tym szczegółowy program Zjazdu oraz formularze rejestracyjne – można znaleźć na oficjalnej stronie 17. Ogólnopolskiego Zjazdu Socjologicznego.

Dodane przez: Michał Raińczuk

20 Sie 2019

ostatnia modyfikacja: 16 Wrz 2019